2. Stromen van muziek

Het leuke van een thema is dat het tot verrassende ontdekkingen kan leiden. Dat geldt zeker ook weer voor het thema “Stromen van muziek”. Van bron tot beek, van beek tot rivier, van rivier tot machtige stroom, stromend water heeft componisten – en niet de eerste de beste – tot inspiratie gediend.. Iedereen denkt dan natuurlijk allereerst aan “De Moldau” van Smetana als bekendste werk binnen dit thema. Of toch eerder aan die overbekende  “An die schöne blaue Donau” van Johann Strauss jr.? Om deze beide rivieren kan ik natuurlijk niet heen op mijn reis langs Europese  rivieren. We verlaten op een gegeven moment het Europese continent om over te steken naar Amerika met zijn Mississippi en Amazone. Vandaaruit steken we ook nog even over naar Azië, om daar de Gele Rivier muzikaal te bevaren.

Één Europese rivier in het bijzonder steekt met kop en schouders boven alle ander stromen uit als het om muziek gaat. Niet moeilijk te raden, lijkt mij. Hij werkte als een magneet op de romantische componisten.

Ook niet onbelangrijk om te vermelden is dat in dit thema veel muzikale genres en verschillende periodes aan bod komen. Het golft van pianowerk naar symfonie, van lied naar opera, van barok naar modern. Voor elk wat wils dus tijdens deze cruise van drie cursussen.

3. De Missa Solemnis van Beethoven

De laatste 2 cursussen voor Kerstmis behandelen de Missa Solemnis van Beethoven. Er is een relatie met Kerstmis, want de première was oorspronkelijk voor Kerstmis 1823 gepland, maar liep vertraging op door het onverwacht tijdrovend instuderen van de veeleisende koorpartijen en door foutief gekopieerde partijen.

Dit werk is van zo’n grote omvang en diepgang dat het nog niet aan bod is kunnen gekomen tijdens de vijf cursussen die ik over Beethoven heb gegeven vóór, tijdens en na de coronaperiode. Dit meesterwerk verdient een aparte, uitgebreide behandeling.

De Missa Solemnis is een werk dat zowel technisch als emotioneel veeleisend is. Deze grootse mis biedt dan ook een ongeëvenaarde muzikale en spirituele ervaring. Het is een meesterwerk dat de grenzen van de traditionele miszetting overschrijdt en zodoende een diep persoonlijke uitdrukking van Beethovens geloof en artistieke visie vertegenwoordigt. Het is eerder voor de concertzaal bedoeld dan voor de kerk. Beethoven beschouwde het zelf als zijn grootste werk en schreef op het manuscript: “Von Herzen – möge es wieder – zu Herzen gehen!” Een dergelijk werk vraagt om een gedegen behandeling van twee cursussen.